Edward Jenner và vắc xin bệnh đậu mùa

Ngày nay, tiêm vaccine là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, cứu sống hàng tỷ người khỏi các đại dịch nguy hiểm. Người đặt nền móng cho thành tựu vĩ đại này chính là Edward Jenner (1749–1823), bác sĩ người Anh, được xem là cha đẻ của vaccine.

Vào cuối thế kỷ 18, khi dịch đậu mùa hoành hành khắp châu Âu, gây tử vong cao và để lại di chứng nặng nề, Jenner nhận thấy những người vắt sữa bò từng mắc bệnh đậu bò (cowpox) dường như không bị đậu mùa. Từ đó, ông nảy ra ý tưởng dùng vi trùng đậu bò đã suy yếu để tiêm vào người nhằm tạo miễn dịch với đậu mùa.

Năm 1796, Jenner thực hiện thử nghiệm đầu tiên trên cậu bé James Phipps 8 tuổi. Sau khi khỏi bệnh đậu bò, cậu bé được tiêm virus đậu mùa nhưng không mắc bệnh. Phát hiện mang tính cách mạng này được ông công bố năm 1798 trong công trình khoa học “Điều tra về nguyên nhân và tác dụng của Variola Vaccine”.

Phương pháp của ông nhanh chóng được nhân rộng ra toàn thế giới. Chính phủ Anh, Pháp, Mỹ và nhiều quốc gia khác đã áp dụng đại trà. Thành công của vaccine đậu mùa không chỉ cứu sống hàng triệu người mà còn mở ra kỷ nguyên y học dự phòng, góp phần xóa sổ bệnh đậu mùa khỏi hành tinh vào năm 1980.

Edward Jenner được vinh danh tại nhiều quốc gia, tượng đài ông được dựng lên ở Anh, Pháp, Ý... Ông qua đời năm 1823 và được an táng tại Tu viện Westminster – nơi yên nghỉ của những vĩ nhân thế giới.

Edward Jenner – người bác sĩ bất tử đã đặt nền móng cho y học hiện đại, để lại di sản y học quý giá bảo vệ sức khỏe cho nhân loại.