GS. Bác sĩ Nguyễn Thiện Thành: Bậc thầy Y học Quân y và Huyền thoại Sản xuất "Thần dược" Filatov

Giáo sư, Bác sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Thiện Thành (1919 – 2013) là một trong những cây đại thụ của nền Y học Cách mạng Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất. Ông là người đặt nền móng cho ngành Lão khoa Việt Nam và là người đã trực tiếp nghiên cứu, chế tạo thành công phương pháp Filatov (dạng tiêm và uống) – giải pháp y khoa huyền thoại giúp cứu chữa hàng vạn thương bệnh binh trên chiến trường miền Nam gian khổ.

1. Thân thế và Con đường Y khoa (1919 – 1950)

• Xuất thân: Ông sinh ngày 30/9/1919 tại xã Phương Thạnh, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh.

• Đào tạo Y khoa:

  • Ông theo học và tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa tại Trường Đại học Y Dược khoa Đông Dương (Hà Nội).

  • Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, ông từ bỏ tương lai hứa hẹn ở đô thành để trở về Nam Bộ tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp, trực tiếp phụ trách các quân y viện trên chiến trường miền Tây Nam Bộ.

2. Huyền thoại Sản xuất "Thần dược" Filatov trên Chiến trường

• Bối cảnh Thiếu thốn: Những năm 1950 tại chiến khu Đồng Tháp Mười và U Minh, thương bệnh binh bị suy kiệt nặng do vết thương nhiễm trùng, sốt rét rừng và thiếu dinh dưỡng. Thuốc tây y và kháng sinh vô cùng khan hiếm do bị địch phong tỏa nghiêm ngặt.

• Sáng tạo Giải pháp Filatov:

  • Nguyên lý Filatov do Giáo sư V.P. Filatov (Viện sĩ Viện Hàn lâm Y học Liên Xô) phát minh dựa trên cơ chế: Khi một tổ chức sống (như nhau thai) bị tách khỏi cơ thể và chịu điều kiện khắc nghiệt (lạnh), nó sẽ tiết ra chất "sinh học kích thích" để chống lại sự sống. Khi đưa chất này vào cơ thể người bệnh, nó sẽ kích thích hệ miễn dịch, phục hồi thể lực và làm lành vết thương nhanh chóng.

  • Trong điều kiện chiến khu không có tủ lạnh hay thiết bị cất vô trùng, BS. Nguyễn Thiện Thành đã sáng tạo ra phương pháp dùng đá lạnh và chậu cách nhiệt tự chế để bảo quản nhau thai ở nhiệt độ $4^circ ext{C}$ đúng quy chuẩn.

• Từ dạng Tiêm đến dạng Uống (Filatov Cắt mảnh):

  • Ban đầu, ông sản xuất dung dịch Filatov dạng tiêm hoặc cấy ghép mảnh nhau thai dưới da.

  • Để thuốc có thể đến tay người dân và chiến sĩ ở xa không có điều kiện tiêm, ông tiếp tục nghiên cứu chế tạo thành công dung dịch Filatov dạng uống và thuốc viên – một sáng kiến mang tính đột phá độc lập của y tế chiến trường Nam Bộ.

• Hiệu quả Kỳ diệu: Dung dịch Filatov đã trở thành "thần dược" phục hồi sức khỏe, tăng cường miễn dịch, trị suy nhược và làm lành vết thương nhiễm trùng cho hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân miền Nam lúc bấy giờ.

3. Đóng góp cho Ngành Lão khoa và Y học Việt Nam

• Người Đặt nền móng cho Ngành Lão khoa: Sau khi đất nước thống nhất, GS. Nguyễn Thiện Thành đảm nhiệm vị trí Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM). Ông tập trung nghiên cứu sâu về Lão khoa, trực tiếp biên soạn nhiều tài liệu và đặt nền móng lý luận cho chuyên ngành Lão khoa tại Việt Nam.

• Nghiên cứu Thuốc Kichimun: Ông tiếp tục nghiên cứu và chế tạo thành công thuốc Kichimun (chiết xuất từ bùn khoáng) giúp tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ điều trị cho người cao tuổi.

• Gia đình Trí thức Tiêu biểu: Ông là thân sinh của đồng chí Nguyễn Thiện Nhân (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM).

4. Vinh danh

• GS. Nguyễn Thiện Thành qua đời ngày 08/10/2013 tại TP. Hồ Chí Minh, thọ 94 tuổi.

• Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Anh hùng Lao động (1985), Thầy thuốc Nhân dân (1989), Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Tên ông được đặt cho nhiều con đường và trường học lớn tại Trà Vinh và TP. Hồ Chí Minh.