Bệnh viện Chợ Rẫy là một trong những bệnh viện đa khoa trung ương lớn nhất Việt Nam, đóng vai trò nòng cốt trong công tác khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu y khoa tại khu vực phía Nam.
1. Khởi đầu từ thời Pháp thuộc (1900)
Thành lập: Bệnh viện được khởi công xây dựng vào năm 1900 và chính thức mở cửa vào năm 1901 dưới thời Pháp thuộc.
Tên gọi ban đầu: Bệnh viện có tên gốc tiếng Pháp là Hôpital Principal de Cho-Ray (Bệnh viện chính Chợ Rẫy). Tên gọi "Chợ Rẫy" xuất phát từ việc bệnh viện được xây dựng trên nền đất trước đây là một khu chợ bán rau củ (chợ rẫy) của người dân địa phương.
Quy mô ban đầu: Ban đầu, bệnh viện được làm bằng nhà gỗ lợp lá, sau đó được kiên cố hóa dần để phục vụ việc khám chữa bệnh cho cư dân khu vực Chợ Lớn và Sài Gòn.
2. Giai đoạn đổi tên và mở rộng (1950 – 1975)
Đổi tên thành Bệnh viện Hàm Nghi (1957): Dưới chính quyền Việt Nam Cộng hòa, bệnh viện được đổi tên thành Bệnh viện Hàm Nghi, sau đó đổi thành Bệnh viện Chợ Rẫy.
Tái thiết quy mô lớn (1971 – 1974): Được sự hỗ trợ từ Chính phủ Nhật Bản, Bệnh viện Chợ Rẫy được khởi công xây dựng lại toàn bộ thành một tòa nhà 11 tầng hiện đại (đây chính là khu nhà A của bệnh viện hiện nay). Công trình hoàn thành vào năm 1974, trở thành một trong những bệnh viện hiện đại bậc nhất Đông Nam Á thời bấy giờ.
3. Giai đoạn từ sau năm 1975 đến nay
Tiếp quản và Củng cố: Sau ngày thống nhất đất nước năm 1975, Bệnh viện Chợ Rẫy được Chính phủ tiếp quản và giao cho Bộ Y tế trực tiếp quản lý, trở thành bệnh viện tuyến cuối phụ trách toàn bộ khu vực phía Nam.
Bệnh viện Hạng Đặc biệt: Năm 2010, Bệnh viện Chợ Rẫy chính thức được Bộ Y tế xếp hạng là Bệnh viện Hạng Đặc biệt (cùng với Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện 108).
Vị thế hiện tại: Bệnh viện có quy mô hơn 1.200 giường bệnh thực kê (thực tế vận hành thường xuyên trên 2.500 - 3.000 giường), sở hữu nhiều trung tâm chuyên sâu về ghép tạng, can thiệp tim mạch, ung bướu, hồi sức cấp cứu và chấn thương chỉnh hình.